Әні-міне дегенше, 2011 жылдың  күнтізбесін де аяқтаппыз.  Биыл да қалам ұстап, жыл қорытындысын жазуға отырдым. Жыл бойына есте қаларлықтай оқиғалар тізбегін елестетіп, ойға шомдым. Сонымен, 2011 жылдың қаңтар айының бірінші аптасында, интернетте де, қала жұртшылығы да у-шу. Не үшін? «Ғашық жүрек…» фильмі кинотеатрларда көрсетіліп жатқаны, біздің қалаға да келіп жеткені… «кім

бардым. Кинотеатр жылу жүйесінен мүлдем ажырап калыпты. Үрлесең, бу шығады. Далада 40 градус аяз. Даңғарадай суық кинозалда тапжылмай отырып кино көріп, суық тиіп ауырып, 2 аптадан соң әзер тәуір болғаным есімде. Ақыры сол суық қала басшылығына да «тиіп», «жаңасы» келіп отырды. Ондайға үйренген халық әдеттегідей тірлігін жалғастыра берді. Ақпан айында  кезінде «Мәссаған» ұлттық порталы арқылы танысқан, Кереку өңірінің «елім», «тілім» деп жанын бере жүретін азаматы Арман аға Семейге іссапармен келгенде танысудың реті келді.  Ойбооой, көгілдір көктеммен жарыса, Алматы қаласында  наурыз айында дүркіретіп өткізген құрылтайды да айтпаса болмас. Ол жайында блогтарда жарыса жазылып еді. Мен бақандай 3 жазба арнаппын.  Сондықтан, аз-маз ғана  тоқталып өткенді жөн санадым. Құрылтай барысында,небір қызық-қуаныштарға көзайым болып едік. Наурыз мерекесін де әсем Алматыда өткердік. Ойламаған жерден сәуір айында пошта байланысы арқылы «Мәссаған» порталында жырларымен тәнті еткен Ақтаудағы ақындардың бірі – Ислам Қосжан ағамыздан кітап келіп жетті.  Теңіз жағалауымен мұңдас, үндес өлеңдерді тебіренте дүниеге әкелген ағамызға да шығармашылық табыс тілеймін. Дәл осы айда Семей қаласында «Мінбер» журналистерді қолдау қорының басшысы, журналист Есенгүл Кәпқызы келіп, өңір журналистеріне /ПРООН арқылы/ өткізген семинар-треннингіне қатысып,сертификат алдым.  Блогымда «Сұхбат» айдарын ашқаныма да көп уақыт өте қоймаған еді. Сәті түсіп, сүйікті әнші қыздарымыздың бірі, «Мен сыйған тартқан орамалдан» кейін тыңдармандарын «Жүрек назы» әнімен баураған Роза Әлқожаның мамыр айында гастрольдік сапармен келгенін пайдаланып, сұхбат алғаным мен үшін зор қуаныштардың бірі болып табылды. Сонымен қатар, ән жинағын ұтып алдым. Тағы бір айта кететін жайт, мамыр айында «Мінберден» түлеп ұшқан блогтар  1 жасқа толдық.  Оған жеке жазба арнаған едім. Қаз-қаз басқан блогымыз жаныңнан шыққан ішкі сырларың, ойларың, көз-қарастарың, достарыңмен үнемі байланыста болуыңа өзіндік ықпал етері сөзсіз. Амал қанша, блогтар қазір /нақты себебін білмедім/ бұғаттаулы. «Операмен» азер кіріп, осы жазбамды орналастыру өзі жыр болды. Маусым айында  «Баспасөз,теледидар және радио күні-журналистика  күніне» орай, бірге қызмет істеп жүрген әріптестерім, блог жүргізіп жүргенімді ескеріп, аға буын журналистер өкілдерімен бірге эфирге таңертеңгі «Қайырлы таң» бағдарламасына шақырды. «Блогшы» деген атымызға тырысып, блог ашу,оны жүргізу төңірегінде бірнеше сұрақтарға жауап беріп, өз ой-пікірімді ортаға салдым. Шілде айында отбасымызда үлкен қуаныш болды. Шаңырағымыздың иесі, бауырым Берікжан келін түсіріп, тойдың әлегімен уақыттың зымырап өткенін де білмей қалдым. Тамыз айында тұңғыш рет «қаламақы» деген дүниені қолыма «ұстап» көрдім. «Мінбер» журналисттерді қолдау орталығы» Қоғамдық қоры  MediaNet Халықаралық журналистика орталығымен бірлесе отырып, ауқымды жобаны – «Отандық қазақ тілді масс-медиа контентіне зерттеу жүргізуді жүзеге асыратындығын» хабарлаған болатын. Сол жобаға Семей өңірі бойынша координаторлықты атқарып,  үлес қосудамын. «Мінберден» алған сыбағамды пайдаланып, сәті түспей жүрген Астана қаласына дәм бұйырып,барып қайттым. Қыркүйек айында  немере бауырымның тойына Алматы қаласына барып қайттым. Бұл тойдың мен үшін бір ерекшелігі,көптен көрмеген туыстарымызбен бас қоссақ, екінші бір себебі «Екі жұлдыздың» екінші маусымынан кейін «сүйікті» әншілерімнің тізіміне енген әнші Маржан Арапбаеваның ерекше құбылта салған әндеріне тәнті болдым. Бірақ, асабалықты атқарған белгілі тележүргізуші Рахман Омардың тойдың ең соңында үйленіп жатқан екі жасқа тост бергенін көріп, орындығымнан құлап қала жаздадым… Бәлкім, Алматының салты шығар… кім білсін… сөге жамандамай қайтайын деп…Семейге тарттым. Сонымен қатар, осы айда құрылтайда танысқан Мәншүк, Жаңылай, Даяна сияқты «саяхатшы,тойшыл» жас блогшылардың келіп кетуі де көңілді бір серпілтіп тастады.

         Шығармашылыққа келер болсам, жарнама агенттіктерінде қосымша аудармашылық табыс табамын деген күнкөрістің қамымен жүріп, биыл шабытты да «жоғалтып» алғандаймын ба, көбіне сол блогым мен қалалық газеттерге ара-тұра материал беруден аса алмай қалған жайымыз бар… Дегенмен, «жазу әлемі» үнемі жан-дүниемде менімен бірге!

Ал жылдың соңы,  мен үшін өмірімдегі ең ауыр соққы болды. Қыстың алғашқы күні, 1 желтоқсан күні таңғы сағат 8.30-да шаңырағымыздың бәйтерегі, бас-аяғы 10-15 күн ғана тұмаумен ауырған әкем Қуанышбек 67-ге қараған жасында өмірден озды. Күтпеген жерден қайғы жамылып,аңырап қала бердік. Ажал «алам» деп келсе, еш дүние көмек бере алмайды екен. Бізді койшы, жастай қалган жоқпыз, әкелік парызы төрт баласының алдында өтелді. Бәрімізді оқытты. Ештеңеден тарықпадық. Тек 4-ақ ай бұрын үйленген жалғыз ұлының қызығын көремін деп өмір бойы аңсаған арманына жете алмай, әкемнің дәм-тұзының  таусылғанына ішім удай ашиды. Басқа балаларының ішінен әкем мені бір төбе көрсе, менің де  сүйеніш-тірегім әкем еді, амал қанша, тағдырдың жазуына көнбей болмайды екен… Енді тек перзенттік сағынышқа толы ойларым ғана жадымда қалғандай күй кешудемін.

         Ал қызметке келсек, дәл осы желтоқсан айында өз ішімізде «Хабарлар тарату» бөліміне ауыстым. Бұл жердің де теледидар саласының «ішкі асханасының» қыр-сырын меңгеруге берері көп екен, шамам жеткенше үйреніп жатырмын. 

Сонымен, бүгін соңғы жұмыс күні. Қарбалас. Кеше ғана дүбірлетіп Тәуелсіздігіміздің 20 жылдығын атап өтсек, ертең сағаттың түнгі он екіні соққанын асыға күтетін боламыз. Кімге қалай, бірақ, дәл мен үшін биыл жаңа жыл мейрамы «жоқ». Дегенмен де, өз оқырмандарымды, блогшы достарымды (бұғаттан кіре алған) шын жүрегіммен құттықтаймын. Жаңа жыл табысты болсын. Ең бастысы, береке-бірлігіміз ажырамасын деп тілейік!  

Жылдың ең үздік танысулары: блог-құрылтайда танысқан достар легі

Жылдың үздік тағамы: «жалқау голубцы» /орамжапырақты турап әзірлейді/

Жылдың үздік сусыны: лимон қосылған «TESS» көк шайының дәмі ерекше.

Жылдың үздік әсері: екінші рет қайын апай атануым…:)

Орындалмаған арман: қайсыбірін айтайық….

Орындалған тиіттей бір арман: ноутбук сатып алдым

Жылдың ең үздік орны: «Кофе-ман»

Үздік әнші: Роза Әлқожа, Қайрат Нұртас

Үздік ән: «Жүрек назы» /Роза Әлқожа/

Үздік фильм: отандық «Болашақ» сериалы

Үздік актер/(актриса): «Болашақ» сериалында дәрігер Самат рөлін сомдаған актер

Ең керемет күн: 23.07.2011- біздің шаңырақтағы екі жастың тойы

Жылдың әділетсіздігі: күтпеген жерден алтындай әкемнің ортамыздан ажырауы

Жылдың сыйлығы:  іссапарға жиі шығатын апайым Салтанат шетелден әкеп берген қоңыр көйлегім, бауырым Берікжан сыйлаған қолдан соғылған білезік 

Үздік кино: «Ғашық жүрек…» /1/

Рухани өзіндік жаңалық: үндемей де дос болуға болады екен…)))

Ең көп пікір білдірген оқырмандарым: Ақзере, Бүркіт, Әбіләкім

  Әке!

Иә, қайран әке! Үш қыздың ішінде ермінезділігімнен шығар, жалғыз ұлың Берікжан күрек ұстай алатын жасқа жеткенше қасыңнан бір елі қалмай өстім. Маңайдағы ұлдардан қалыспай намысқа тырысып, қыстың күндері мектептен келе сала, ауланың қарын күреу, қора-қопсықты тазарту,құдықтан су басу сияқты істерді сен жұмыстан келгенше тындырып қойып, қуантуға асығатынмын. Қой кезекке ат әкелу, үйге газ құтысын жеткізу, жем қаптау сияқты істерге ұлыңдай көріп жұмсаушы едің. Тіпті,мен небәрі үшінші сыныпта оқып жүргенде ешкімнің көмегінсіз мал қора, жетінші сыныпты бітірген жылдың жазында қызыл кірпіштен екеулеп жаздық ас үй салып едік. Менде қанша шама бар дейсің, дегенмен «баланың істегені білінбейді» деген бар, әжептәуір қолғабыс тигізетінмін. Маған риза болғаның сонша,  құрылыс біткен соң екеуіміз ару қала Алматыға қыдырып барып, армансыз аралап едік.

Менің жыл сайынғы туған күнім де сенің таңғы құттықтаған дауысыңмен басталушы еді. Биыл соңғы рет туған күнімде қасымда отырғаныңды сезсемші. Аурухана төсегінде басыңды көтеріп отырған сәтіңде құлағыңа «Бүгін менің туған күнім ғой» дегенде, күлімсірей қарап, бетімнен сүйдің. Жаның қиналып жатса да, еш нәрсені білдірмей кеттің-ау!. Ардақты әке! «Жазмыштан озмыш жоқ» деген. Біздің қолда тұрған жоқ қой барлығы. Қанша жақсылық қылсам дейсің, бірақ өмір өзінікін істейді екен. Тағдырдың жазуымен алдыңда перзенттік борышымның ең бастысын өтей алмағаным мен үшін ең үлкен өкініш. Қайтейін…!  Өзіңді жер қойнына сыйлағаннан кейін осы сөздер өзегіме өксік болып тығылып, қабіріңнің басынан үйге дейін тоқтай алмай жылап келдім.

Иә, әркімнің өз әкесі өзіне. Әттең, төрт-ақ ай бұрын ғана ұлан-асыр той жасап үйлендірген жалғыз ұлыңның қызығын көре алмай кеткеніңе ішім удай ашиды. Сол кезде төрт айдан кейін артыңнан егіле жоқтау айтамын деп ойладым ба? Тойға келген туған-туыс, құда-жегжат, бала-шағаңды аудан орталығы Көкпектіге дейін кезек-кезек апарып, зыр жүгіре шығарып салып едің. Сонда жан-жақтағы туыстарыңды, Алматыда тұратын үш немереңді соңғы рет иіскеп, қимай  жүр екенсің-ау, әке!

Сен өте еңбекқор едің! 1969-1996 жылдар аралығында үздіксіз ауыл-шаруашылығы саласында экономист қызметін адал атқарып, кеңшар тараған соң,  1996 жылдан зейнетке шыққанға дейінгі уақытта Биғаш ауылындағы Маяковский атындағы орта мектепте «Физика», «Информатика» пәндерінен сабақ беріп, ұстаздық жолында тер төктің. Сонымен қатар, қолыңнан келмейтін іс жоқ еді, ағаштан бау есіп, темірден түйін түйетін шеберлік сенің бойыңнан табылатын. Техниканың құлағында ойнадың. Бүкіл ауылдың істен шыққан дүниесін, жүргізетін көлігін, компьютерін жөндеп, алғыс алатынсың.  Білімділігің өз алдыңа. Қандай сұраққа байсалды жауабын дайын тұратын. Әттең, ауылда қалдың, әйтпесе сенде білім де, өнер де жеткілікті еді. Есесіне, сол қасиетіңді артыңда қалған балаларыңның бойына сіңіре білдің. Жастайымыздан әдеби кітап оқуға, ән айтуға, домбырада ойнауға баулыдың. Сазды, мәдени-рухани, спорттық бағдарламаларды, тарихи фильмдерді көрсін деп ойнап жүрген жерімізден шақырып, теледидар алдына отырғызып қоятынсың.

Иә, алтындай әкем! Сен балаларыңның алдында әкелік парызыңды толықтай өтедің. Әрқайсымызды жоғары оқу орнында оқыттың, әрбір жетістігімізге қуана білдің. Тіпті, менің жазбаларым шыққан газет қиындыларын жинап жүріпсің, ал ғаламтордан ашқан блогымдағы материалдарымды да компьютеріңе жүктеп отырған екенсің. «Қаладан шықтым…» дегенімді ести сала, үйге аман-есен жеткенше қалта телефоныма бірнеше мәрте қоңырау шалып, көліктен түскен бетте, құшағыңды жая қарсы алушы едің. Бүгінде осының бәрі естелік болып қана қала берді.

Әттең, сол соңғы күндер мен соңғы сағаттарда дауысыңды да ести алмадық. Қасыңда отырған балаларыңды кезек-кезек иіскеумен болдың. Көзіңе жас алдың. Менің небәрі 3-4 жасымда өз анаңның қабірінің басында тұрып жылағаның жадымда қалып еді, осы жолы ақырғы рет көзіңнен шыққан жасты көріппін, әке…!  Қыстың алғашқы күні, таңертеңгі сағат сегіз жарымда, 67 жасқа қараған шағыңда отыз сегіз жыл жұптарың жазылмай отасқан аяулы жарың мен бірде біреуінің маңдайынан шертпеген ұл-қызыңның көз алдында соңғы демің таусылды. Асқар тауымыз шағылып, алып бәйтерегіміз құлады. Біздің үйден күңіренген зарлы дауыс шықты…

Қазақтың жиыны ағайын-туғансыз атқарылмайтыны анық. Ауыл болып, ағайын-туған жабылып, әкемді соңғы сапарға аттандырдық. Анам Зәкия мен артыңдағы төрт балаң үшін орны толмас қайғы болды. Қайғымызға ортақтасуға келген ел бізбен бірге күйзелді, бізбен бірге қайғырды.

Иә,тұғыр-тірегім,әке! Сен туралы әлі талай-талай тебіреніске толы дүние туар. Осы перзенттік сағынышымнан туған шағын жазбамды толғаныспен аяқтай келе, тікелерінен тік тұрып қазаны атқарысқан жақын туыстарымызға, алыс-жақыннан жиналған әкемнің жора-жолдастарына, ата-анамыз қызмет еткен Маяковский атындағы мектеп ұжымына, көрші-қолаңға  жанұямыздың  атынан шынайы алғысымды  білдіргенді жөн көрдім.

Айтуға қанша ауыр болса да, айтпасыма амал қайсы,  топырағың торқа болсын, жұмақта жаның шалқысын,ӘКЕ!

   

-    Мәдина, бүгін блогымның «Сұхбат» айдарына аяқасты «құдайы қонақ» болдың. Жалпы, өзің туралы қысқаша тоқтала кетсең?

-Ықыласыңызға рахмет! Мен 18.08.1989 жылы Семей қаласында дүниеге келгенмін. Қаладағы №37 мектеп-гимназиясын бітірген соң, Шәкәрім атындағы СМУ-не «Орман шаруашылығы» мамандығы бойынша оқуға түсіп, биылғы жазда тәмамдадым. Отбасында екі баламыз. Әкемнің кәсібі – инженер-конструктор болған. Анам – дәрігер, бірақ қолөнерге,соның ішінде тігу,тоқыма ісіне жақын.

- «Оригами» өнеріне қызығушылығың қалай оянды?

- Шын мәнісінде, менің билейтін, ән айтатын қабілетім жоқ. Сол себепті осы оригамиге ден қойдым дегенім дұрыс шығар. Бала кезімде әкем қызғалдақ, ұшақ сияқты қарапайым пішіндер жасауды үйреткен еді. Бертін келе, пошта арқылы «Ешко» корреспонденциялық білім беру еуропалық мектебі» журналымен қоса, «Курьер» қосымшасын жаздырып алып отыратынмын. Соның артқы бетіндегі шеберлік-класс айдарында «шырша», «бәйшешек» жасау сызбасын көрсетіпті. Содан ғаламторға көз сала отыра, оригамидің «Шеберлер елі» атты сайтын таптым,кейінірекбейнежазба арқылы үйренуге дағдылана бастадым.

-Қазір туындыларың қалай өрбуде?

- Бастапқыда бір ғана дайын туынды жасаумен айналысқам. Қазір «модулді оригамиге» көштім. Оның айырмашылығы, бір туынды шығару үшін бірнеше деталь керек. Ол 38*60 өлшеміндегі төртбұрыштылардан даярланады. Мысалы, бір қарағандажұлдызға, екінші қырынан барабанға ұқсайтын аққу, гүл, трансформер тәрізді құбылмалы сегіз қырлы пішіндер. Жалпы олардыкөп жинай бермеймін,  сыйлық ретінде таратып жіберемін (күлді).

- Осы қолөнер түріне арналған қаламызда үйірме бар ма? – Арнайы үйірме жоқ. Мектепішілік үйірмелер бар деп естідім, айталық,еңбек сабағында. Ал өз басым «Исток» қоғамдық ұйымының ұйымдастыруымен мүгедек балаларға арналған үйірмеде, ақпан айынан бері, ерікті волонтер ретінде аптасына бір рет сабақ жүргіземін.

- Оригами көп уақытты талап ете ма? Адамға берер пайдасы туралы өз ойыңды білдірсең?

- Арнайы уақыт бөлудің қажеті жоқ шығар. Қазір жаңа технологиялар дамыған заманда бәріне қол жеткізуге болады, яғни,  бейнероликтер арқылы үйренсе жақсы. Бір уақыт адам қолөнерге ден қойса, өзін-өзі тануы, бағалауы артады. Ойлау, талаптану қабілетін, қолдың жүйрік, қиялы әлемінің ұшқыр болуына септиігін тигізеді деп ойлаймын. Сосын жүйке жүйесін тыныштандырады. Тағы бір қосарым, көп қаржыны да керек етпейді. Айналып келгенде, қолыңыздағы дәптердің бетінен де, түрлі түсті қағаздан да жасап үйренуге болады. Ал кәсіби түрде айналысса, ПВА желім, сапасына қарай түрлі түсті қағаз, қайшы, әрлеу үшін тырнақ бояуы да артықтық етпейді. Бұл әсіресе, гүлдің жапырақтарын құбылту үшін керек. Түрлі түсті принтерді пайдаланса да жақсы.

- Оригами көрмелері ұйымдастырыла ма?

- Жыл сайын тамыз айында Семей қаласында Жапон елінің мәдениет күні өтеді. Сонда Алматы қаласындағы Жапон орталығы өкілдерінің қатысуымен көрме ұйымдастырылады. Биыл да 26 тамызда «Достық» үйінде кезекті көрмеге қатысып,тамашаладық. Сол көрмелерде осы өнердің ережесін меңгере аласыз және жаңа туындыларын ойлап шығаруға болатынына көз жеткізесіз. Жалпы, достарымды сол елдің мәдениетіне көбірек үңілуге шақырамын.

- Ендеше, «талабыңа нұр жаусын» дейік! Алдағы күндерде талай туындыларыңды көрмелерде көруге жазсын.

- Рахмет, айтқаныңыз келсін!

        Ержан Жұмабеков 1987 жылы 23 мамырда Үржар ауданында дүниеге келген. Семей қаласындағы ҚазИГЗУ-ін тәмамдаған. Өлеңдері «Өсер өркен» жыр жинағына енген, республикалық, қалалық басылымдарда жарияланып тұрады. «Қазақстан» ұлттық арнасында өткен «Аламан» айтыстың финалында бақ сынасқан ақын. ІХ-шы «Шабыт» халықаралық фестивалінің дипломанты.  

(Ескерту: өлеңді аудио нұсқасынан көшіріп жазып алдым)

         Егер жаздыкүндері теңіз жағалауында серуендеген болсаңыз, құм арасынан толқын тасқынымен шығарылып тасталған теңіз ракушкаларын әсте көрген шығарсыз. Мұндай ракушкалар әдетте іші қуыс, бос болады,яғни өліп қалған кейбір теңіз жәндігінің бұрынғы «үйшігі» деп түсінген дұрыс. Дей тұрғанмен, ракушкалар орманды алқаптарда да, өзендерде де кездеседі екен. Жалпы, адамдар ракушкалар туралы сөз қозғағанда «ұлу» деп аталатын /былқылдақденелілер/ теңіз жәндігін көз алдына елестетеді. Ұлу жұмсақ терілерін қорғайтын бақалшық қалқандарда  өмір сүреді. Бақалшық – ұлудың қаңқасы немесе жануардың бір бөлігі деп айтуға болады, яғни, ұлу оған денесімен бекіп орналасқан. Былқылдақденелілер өз «үйлерін» ешқашан тастап кетпейді. Бақалшық – ұлудың белгілі бір бездері судан әкті тарту арқылы түзіледі екен. Бір қызығы, былқылдақденелі өскен сайын бақалшық көлемі де ұлғая түсетін көрінеді. Өсу сызығын  шеттеріндегі жанама қатпарлардан көруге болады.Ұлудың бақалшығы 3 қабатты: сырты құрамында әк жоқ қасаң қабықтармен жабынған,  одан кейінгі кальций карбонаты қабаты, ал «маржан анасы» деп аталатын ішкі жағы өте жұқа кальций карбонаты мен қабықты қабаттан тұрады. Ал түсі ұлу бездерінен бөлінген заттарға байланысты түзіледі.Сондықтан ракушка біртүсті,кейде түрлі түсті жолақты сызықты болып келеді.  

      Ежелгі Рим адамдары осы бақалшықтарды жинағаны туралы кейіннен жүргізілген қазба жұмыстары дәлел болған. Рим тарихшысы Светонийдің айтуы бойынша, теңіз бақалшықтарын жинаған ең алғашқы коллекционерлердің бірі император Калигула екен. Ал Ресейде бақалшық жинау жағынан меценант Павел Григорьевич Демидов ешкімге дес бермеген көрінеді. 1804 жылы үлкен топтамасын Мәскеу императоры университетінің тарих кабинетіне сыйлапты, аталған топтама кейіннен МГУ-дің Зоологиялық мұражайының негізін қалаған.

        Тамыз айында Астанада мұхитсуын аралағанда /океанариум/  сатылымнан не түрлі ракушкаларды қызықтағанмын. Осы материалды әзірлеу үстінде отырғанда, ғаламтордан да не түрлісін көріп, тіпті олардан сәнді бұйымдар жасайтынын да байқадым. Арнайы әзірленген желімнің көмегімен одан әр түрлі пішіндегі кәдесыйлар жасауға болады екен. Әрине, ракушкадан жасалған композицияңыздың сәтті шығуы сіздің шығармашылық талабыңызға байланысты.

 Мәліметтер орыс тілінен аударылды: http://potomy.ru/; http://shells.ucoz.ru/;  Сурет сілтемесі: http://igrushka.kz/

        Иә, «ғашықтық ханды да, қараны да теңестіреді», сол себепті, адам баласы сезім мәселесіне келгенде біртүрлі дәрменсіздік танытады. Қазір Ақзере бастап бірнеше блогтар «махаббатты» эстафеталап жатыр. Мен кезексіз кіріп кеткендей болмай қысқаша түйіндейін. Иә, басыңнан өтпей ғашықтықты түсінбейсің. Ал өтіп кеткен дүние алыстан бұлдыраған бір сағым іспеттес. Бәрі бір күнде бола қалмады деп аласұрған тағы келмейді. Мынау жалған дүниеде маңдайыңа жазылғанның бәріне де көнесің. Әрине, жүріп өткен өмірің компьютер емес, керексіз дүниені өшіріп тастай алмайсың. Ол жадыда мәңгі сақтаулы жата береді. Дегенмен, өмір  кез келген жайтта, не нәрсені де  ақылға жеңдіре білу керек екенін өзі-ақ үйретеді. Бұл бір бойкүйездіктен емес, тақырып барысында оймен туындап жатқан тізбек жолдар ғой.

           Сонымен, Әсел (жұмыс орыны Өскеменде) еңбек демалысын Семейде ата-анасының қасында өткізіп жатыр. Телефонмен қал-жағдай сұрасып тұрамыз. Оған “өзіңе ұнайтын сүйікті ісіңмен айналыс, айталық, қала сыртына саяхатта, әдемі табиғатты суретке түсір, фитнес-клубтарға, косметологиялық салондарға бар, көңіліңді аулайтын құрбыларыңмен жиі кездесіп тұр” деп өзімше кеңес бердім. Әрине, көңіл серпілгенмен, жан жарасының жазылуына бәрібір уақыт керек. Уақыттың емшісі-төзім… Иә, қапелімде бір жағдай туындап,сүйіктіңізбен кездесуге,не теміржол бекетіне шығарып салуға үлгермей жатсаңыз, міндетті түрде қоңырау шалып, себебін түсіндіріңіз. Әйтпесе, оның түбі өкінішке әкеліп соғуы мүмкін. Дей тұрғанмен, сіздің келмей қалуыңыз, сүйіктіңізден айырылу қаупі туындауы өкініш емес, оның нәзік жүрегінің жаралануы – үлкен өкініш екенін естен шығармаған жөн…

 Сурет сілтемесі: www.liveinternet.ru/users/only_bill/blog

Астана (тамыз,2011)

         Ал қалада жаздың соңын ала сауда-саттық жерлерде сатыла бастайды. Бұрындары орталық базарлардан ғана көретінмін, биылғы жылы мен тұратын Цементшілер ауданында да не көп, жүгері сатып отырған апалар көбейіп кетіпті.  Кешкісін жұмыстан қайтып жатқан ел жапа-тармағай алып жатады. Егер сіз де сатып алып, жеп жүрсеңіз…мен сияқты… адам ағзасына тигізер пайдасын білген де артық етпейді. Жүгерінің емдәмдік /диеталық/ көкөністерге жататынын білуші ме едіңіз?

            Жалпы, өсімдік ретінде, жүгеріні осыдан 12 мың жыл бұрын Мексикада қолдана бастаса керек.  Алайда, собығы қазіргі түрлерімен салыстырғанда 12 есе кішірек болған, ұзындығы небәрі 4 сантиметрден аспаған екен. Көптеген үнді тайпалары жүгеріні тағам ретінде пайдаланған. Үнді шіркеулерінің қабырғаларынан ертеректе салынған жүгерінің кескіндері  табылған деседі. Ал еуропа елдері арасында жүгері Христофор Колумбтың арқасында кеңінен тараған. Дәндері Еуропаға ХҮ ғасырда келсе,  Ресей бұл көкөніс түрімен ХҮІІ ғасырда танысқан. Көбінесе оны Крым, Кавказ, оңтүстік Украина сияқты жылы өлкелерде өсірген. Бүгінде Мексикада жүгерінің сары, ақ, қызыл, қара,тіпті көк түсті боп келетін алуан түрін өсіреді. Мексикандықтар ата-бабалары сияқты көп мөлшерде пайдаланатын көрінеді. Айталық, Мексиканың орташа тұрғыны  жылына 100 кг. жүгері жейді екен.

         Пайдасына тоқталсақ, жүгері дәні дәруменге, минералды заттарға бай. Соның ішінде, құрамында обыр ауруларынан сақтайтын қышқылдар, ағзаға пайдалы крахмал,протеин, қант, майлар,аскорбин қышқылы мен минералды тұздар көп кездеседі. Оған қоса, жиі пайдалансаңыз, холестерин деңгейін, асқазан жолдары қызметін реттейді. Құрамындағы К дәрумені жүрек қантамырлары жүйесінің  дұрыс жұмыс істеуіне септігін тигізсе, Е дәрумені теріге,шаштың өсуіне оң әсер етіп,сонымен қатар, қартаюдан сақтайды. В дәрумені ұйқысыздық, мазасыздықпен күрессе, С дәрумені иммунитеттің көтерілуіне, Д дәрумені тіс ауруларына, сүйектің қатаюына пайдасы зор. Халықтық медицинада жүгеріні бауыр мен өт жолдарын тазарту үшін қолдануға кеңес береді екен.  Ал бетіңізге маска жасасаңыз, ажарыңызды келтіріп, теріңізді ағартады.

 Пайдалы кеңестер*http://www.allwomens.ru-дан аударылды.

Сурет жүктелген сайт: stgetman.narod.ru